Wideo

W 2025 roku mija 20 lat od tragicznej śmierci Zdzisława Beksińskiego. Muzeum Narodowe we Wrocławiu przygotowało wystawę poświęconą mniej znanemu, lecz niezwykle istotnemu aspektowi jego twórczości – fotografii. Ekspozycja jest próbą osadzenia artysty w szerszym kontekście, w którym pojawia się nie tylko jako twórca „przerażający” i „mroczny”, ale także jako pionier i poszukiwacz nowych form wyrazu, walczący z ograniczeniami współczesnej fotografii. Beksiński zajmował się fotografią w latach 50. i na początku lat 60. XX w., ale już w 1958 r. uznał to medium za pozbawione artystycznej wartości i zdecydował się je porzucić. Jego refleksje stały się punktem wyjścia do głębszej analizy natury i roli fotografii w kontekście wyzwań współczesności. Dziś pytanie o autentyczność zdjęć nabiera nowego wymiaru. Czy współczesna fotografia generowana przez sztuczną inteligencję rzeczywiście przestaje być sztuką? Te pytania stawiane przez Beksińskiego 67 lat temu dziś wciąż wywołują niepokój i wymagają głębszej refleksji. Eksponowane na wystawie fotografie są częścią bogatej kolekcji Muzeum Narodowego we Wrocławiu, jednej z największych w Polsce. W 1977 roku została ona wzbogacona o darowiznę Zdzisława Beksińskiego, który przekazał prace uznawane przez niego za kluczowe dla własnego dorobku. Po raz pierwszy przedstawione zostały w tak dużym wyborze. Uzupełniają je wypożyczenia z Muzeum Historycznego w Sanoku – nieprezentowane wcześniej ujęcia z okresu, gdy młody Beksiński tworzył setki autoportretów oraz wizerunków ukochanej żony Zofii. Wystawa prezentuje również twórczość artysty w relacjach z ważnymi postaciami polskiej fotografii jak Jerzy Lewczyński czy Bronisław Schlabs. Ważnym elementem jest także specjalnie przygotowana na wystawę realizacja związanego z Beksińskim, chociaż dużo od niego młodszego artysty, Normana Leto „Bryła życia” – symbolizująca pełne tragedii, emocjonalnych zawirowań i artystycznych poszukiwań życie Beksińskiego. Wystawie towarzyszy katalog.

29 marca ogłoszono laureatów Konkursu Aktorskiej Interpretacji Piosenki, Konkursu Off i pozostałych nagród i wyróżnień 45. Przeglądu Piosenki Aktorskiej. Jury Konkursu Aktorskiej Interpretacji Piosenki 45. Przeglądu Piosenki Aktorskiej w składzie: Jan Klata, Michał Litwiniec, Leszek Możdżer, Anna Radwan i Agnieszka Szydłowska, zdecydowało, że Grand Prix – statuetkę Złotego Tukana oraz 25 tys. zł – otrzyma Sofinka. Nagrodę wręczyła Wiceprezydentka Wrocławia Renata Granowska. Jury KAIP tak uzasadniło swój werdykt: „Stanąwszy przed dylematem, czy patrzeć do przodu czy do tyłu, zaszantażowani koniecznością przydzielenia jednej jedynej nagrody, doszliśmy do wniosku, że autorska wypowiedź i autentyczna wrażliwość uzbrojona w proces samodoskonalenia, owocujący uważnym doborem środków wyrazu jest w kulturze wartością decydującą i dlatego Grand Prix Przeglądu Piosenki Aktorskiej przyznajemy Sofince.” W finale KAIP Sofinka zaśpiewała: „Bardzo ładnie proszę” (muzyka: Sofinka, słowa: Sofinka oraz tradycyjny tekst żydowskiej piosenki) i „Pieśń gruzińska II/Jednego serca” (muzyka: Bułat Okudżawa/Czesław Niemen, słowa: Bułat Okudżawa/Adam Asnyk). Nagroda specjalna Stowarzyszenia Autorów ZAiKS za najlepsze wykonanie polskich piosenek i 10 tys. zł, trafiła do Mateusza Wróblewicza. Nagrodę wręczyła Dana Vynnytska, kompozytorka, wokalistka i pianistka, członkini zespołu Dagadana i Stowarzyszenia Autorów ZAIKS. Uzasadnienie wyboru było następujące: „Najlepsze wykonanie polskiej piosenki powinno zawierać dobrą, polską piosenkę. Wzmacnia to wiarę wykonawcy w to, co śpiewa. Intrygujący głos, wewnętrzne przekonanie i szacunek do interpretowanej zawartości spowodowały, że nagrodę Stowarzyszenia ZAiKS otrzymuje Mateusz Wróblewicz za wykonanie utworu „Kwiaty Ojczyste”. W finale KAIP Mateusz Wróblewicz zaśpiewał: „Zabawa Kwiaty Ojczyste” (muzyka: Krzysztof Zalewski, Andrzej Markowski, Czesław Niemen; słowa: Krzysztof Zalewski) i „Kwiaty ojczyste” (muzyka: Czesław Niemen, słowa: Tadeusz Kubiak, Krzysztof Zalewski). Tukana Dziennikarzy otrzymała Lenya Gramß. Nagrodę wręczyła Dagmara Chojnacka, dziennikarka Radia RAM, która tak uzasadniła wybór: „Za mistrzowskie wypełnienie formy duchem.” Lenya Gramß zaśpiewała: „And She Sang” (muzyka: Marcelle Puppini, słowa: Puppini Sisters) i „Rote Rosen” (muzyka: Hans Hammershmidt, słowa: Hildegarde Knef). Tukan Publiczności, nagroda widzów obecnych na Koncercie Finałowym, trafił do Lenya Gramß. Statuetkę wręczyła przedstawicielka publiczności, Emilia Maliszak. Nagroda Muzeum Polskiej Piosenki w Opolu w postaci sesji nagraniowej w Studiu Nagrań (w tym: nagranie, miks i mastering) otrzymał Mateusz Wróblewicz. Nagrodę wręczył Jarosław Wasik, dyrektor Muzeum. Nagrodę Radia RAM im. Moniki Jaworskiej – statuetkę w kształcie pantofla na wysokim obcasie oraz Tour de RAM (udział w wybranych programach i podcastach Radia RAM) – otrzymał Rafał Pietrzak. Statuetkę wręczył Jan Pelczar, szef Radia RAM. Rafał Pietrzak zaśpiewał: „Nie opuszczaj mnie” (muzyka: Jacques Brel/aranżacja: Maria Kępisty, słowa: Jacques Brel) i „Automat” (muzyka: Maria Kępisty, słowa: Rafał Pietrzak). Nagrodę Niemiecko-Polskiego Towarzystwa Kulturalnego Polonica w wysokości 4 tysięcy zł wraz z zaproszeniem do udziału w Festiwalu Rock & Chanson w Kolonii otrzymała Julia Bielińska. Nagrodę wręczył prezes Towarzystwa, Zbigniew Kossak von Glowczewski. Julia Bielińska zaśpiewała: „Witam w internecie” (muzyka i słowa: Bo Burnham) i „Śmierć w bikini” (muzyka i słowa: Grzegorz Ciechowski). Jury Nurtu Off w składzie: dr Barbara Banaś, Piotr Damasiewicz i Agnieszka Wolny-Hamkało, podzieliło nagrodę w następujący sposób: – Tukana Off i 7 tys. zł otrzymał spektakl „Biforek żałobny” Magdaleny Drab, Alberta Pyśka i Martyny Rak – za inteligencję, wyczucie rytmu, krytyczny stosunek do wzorów kultury i umiejętne łączenie groteski z humorem. Nagrodę wręczył Jakub Dzik, przedstawiciel Impel Group, partnera Nurtu OFF 45. PPA, – pierwsze wyróżnienie Off i 1 tys. zł przyznano spektaklowi „Egzekucja / Szoł” w reż. Erycze Herbuta – za scenografię i inscenizację, – drugie wyróżnienie Off i 1 tys. zł otrzymał spektakl „Konstrukcja pustej przestrzeni” w reż. Macieja Dziaczko – za pomysł narracyjny i formę, – trzecie wyróżnienie Off i 1 tys. zł otrzymał spektakl „Korpocham” w reż. Krzysztofa Zyguckiego – za porywający wokal żeński. Kapituła im. Aleksandra Bardiniego przyznała Nagrodę – Dyplom Mistrzowski i statuetkę Tukana Kapituły Dawidowi Sulejowi Rudnickiemu. Dyplom Mistrzowski jest dziełem Michała Hrisulidisa. Nagrodę wręczył przedstawiciel Kapituły – aktor i reżyser teatralny Wojciech Kościelniak. Statuetki Tukanów są autorstwa Joanny Hrisulidu (projekt) i Dawida Bartonia (wykonanie).